Strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony!

   

Facebook  

   

Teoria M. Montessori, stosowana w pracy z dziećmi o prawidłowym rozwoju intelektualnym, równie dobrze jest stosowna w pracy z dziećmi opóźnionymi w rozwoju. Zaletami metody w tym wypadku są: troskliwość, z jaką nauczyciel montessoriański odnosi się do dziecka proponując mu zajęcie się pomocami dydaktycznymi, które są atrakcyjne i zachęcające do wytrwałości w pracy, przez co dają maksimum prawdopodobieństwa osiągnięcia sukcesu. Ważną częścią Pedagogiki Montessori jest oryginalny zestaw pomocy dydaktycznych zwany Materiałem Rozwojowym Marii Montessori.

Pomoce Montessori to różnego rodzaju przedmioty inspirujące dzieci do twórczego działania. To materiał do nauki, który jest kluczem do świata i inspiruje dzieci do odkrywania nowych rzeczy. Jest on podzielony na: praktyczny, sensoryczny, językowy, matematyczny i kosmiczny. Cechuje je prostota, estetyka i przemyślana konstrukcja. Każda pomoc zbudowana jest według zasady stopniowania trudności i zawiera możliwość samodzielnej kontroli dokonywanej przez dziecko.Te specyficzne cechy dydaktycznych materiałów Montessori umożliwiają dziecku samodzielne działanie. Cały materiał jest ze sobą logicznie powiązany, stanowi integralną całość. Każda grupa pomocy jest podstawą do następnych bardziej skomplikowanych i abstrakcyjnych działań. Układ ten jest niezmienny w całym komplecie pomocy dydaktycznych od przedszkola aż do gimnazjum. Umożliwia to dziecku w każdej sytuacji powrót do etapu poprzedniego lub też pogłębianie wiedzy, za pomocą zestawu następnego w hierarchii. Określony materiał edukacyjny występuje w jednym egzemplarzu. Stwarza to okazję do rozwijania umiejętności czekania, cierpliwości. To dobra lekcja dla formowania charakteru. Materiał dydaktyczny zastosowany w pedagogice montessoriańskiej jest najbardziej rozbudowanym zestawem pomocy dydaktycznych, przypisanym do jakiejkolwiek metody nauczania początkowego i wczesnoszkolnego. Został zaprojektowany przez samą Marię Montessori i jej uczniów. Wykorzystane są także elementy systemu Freoble’a i Sequine’a. Pedagogika Montessori pozostawia miejsce dla projektów nauczycieli montessoriańskich, którzy mogą opracowywać nowe zestawy pomocy dydaktycznych. Podstawowy zestaw pomocy montessoriańskich wykonywany jest w zakładach, wyspecjalizowanych w produkcji tego typu środków dydaktycznych.

 

1. Fundamentem pedagogiki Marii Montessori – są Ćwiczenia Praktycznego Dnia. To z nimi dziecko zaznajamia się najpierw, ponieważ pomagają mu one zaspokajać jego wewnętrzne pragnienie zdobywania umiejętności i samodzielności. Ćwiczenia praktycznego dnia odpowiadają naturalnej potrzebie dziecka, jaką jest aktywne, powtarzające się działanie. Polegają na wielokrotnym powtarzaniu czynności pozwalających na wykształcenie odpowiednich umiejętności do działania w życiu codziennym. Ważne jest by dziecko samo chciało działać w powtarzalny sposób i by sprawiało mu radość działanie powtarzane wiele razy. Pozwalają one dziecku spróbować zadań, które widzi jak dorośli wykonują codziennie. Aktywności te są nie tylko drogą do samodzielności dziecka, ale również do poznania zwyczajów kulturowych danego społeczeństwa, w którym dziecko się wychowuje. Są to materiały, które każda pani domu ma w swojej szafie. Poprzez wykonywania tych ćwiczeń dziecko:

  • wzmacnia poczucie własnej wartości,
  • rozwija samodzielność w działaniu i nawyku wykonywaniu czynności od początku do końca,
  • doskonali koordynację ruchów (rozwój małej motoryki, przygotowanie do pisania),
  • buduje umiejętności koncentracji,
  • doskonali swoje umiejętności ale również spędzą z nauczycielem, rodzicem miło czas.

 

Zestaw do sprzątania

Dla Marii Montessori ważne było aby dzieci dbały o swoje otoczenie, o porządek wykonując różnego rodzaju czynności porządkowe. Zestaw do sprzątania zawiera: miotłę, szufelkę i zmiotkę. Wyznaczamy dziecku pole, do którego ma zamiatać śmieci, pokazujemy prawidłowe trzymanie miotły (oburącz), tłumaczymy: najpierw zamiatasz do wyznaczonego pola, następnie jedną ręką trzymasz szufelkę w tym polu, blisko śmieci i zmiotką zamiatasz śmieci do szufelki. Pamiętamy aby dziecko przesuwało miotłę i zmiotkę po podłodze (nie odrywając jej od podłogi). Aby urozmaicić dziecku ćwiczenie i w ogóle zachęcić je do pracy używamy różnych materiałów do zamiatania np. suszone kwiaty, bibuła, koraliki a następnie wdrażamy do naturalnego zamiatania powierzchni w naszym domu.

 

Przesypywanie za pomocą łyżeczki

Przygotowujemy dwie równe miseczki, tacę, łyżeczkę, materiał do przesypywania: kasza, ryż, makaron, płatki kukurydziane. Kładziemy miseczki na tacy, po środku nich umieszczamy łyżeczkę (uchwytem do dziecka). Do miseczki lewej wsypujemy materiał do przesypywania np. ryż i przesypujemy od lewej do prawej miseczki. Prezentacja: prawą ręką chwytamy łyżeczkę, lewa ręka przytrzymuje miseczkę, nabieramy łyżeczką ryż, podnosimy nieco w górę i czekamy do momentu aż nadmiar ryżu spadnie, następnie przenosimy łyżeczkę z ryżem nad prawą miseczkę i wysypujemy ryż przez ruch nadgarstka. Powtarzamy czynności aż do momentu przesypania ryżu do prawej miseczki. Celem bezpośrednim tego ćwiczenia jest prawidłowe trzymanie łyżeczki a pośrednim celem przygotowanie do prawidłowego trzymania narzędzia pisarskiego i przygotowanie do matematyki (pojęcia pusta, pełna, mniej, więcej).

 

Przelewanie wody

Przygotowujemy dwa małe dzbanki z dzióbkiem (mogą być takie do śmietanki), tacę, gąbkę do naczyń. Prezentacja: na tacy umieszczamy po lewej stronie pusty dzbanek i gąbkę po prawej, dzbanek do połowy napełniony wodą. Przelewamy od prawej do lewej strony, podnosimy dzbanek do góry przechylamy i przelewamy wodę do ostatniej kropli, lewa ręka kieruje strumień wody na środek dzbanka, wycieramy dzbanek gąbką i odstawiamy. Prawidłowy chwyt dzbanka: palcem wskazującym i kciukiem prawej ręki chwytamy dzbanek z wodą, jeśli dzbanek jest większy dokładamy palec środkowy, lewa ręka przytrzymuje dzbanek z wodą w połowie. Można urozmaicić to ćwiczenie poprzez umieszczenie w jednym z dzbanków np. lejka, przelewanie zabarwionej wody. Celem bezpośrednim jest prawidłowe posługiwanie się dzbankiem i opanowanie umiejętności nalewania różnych płynów. Natomiast cel pośredni to przygotowanie do prawidłowego trzymania narzędzia pisarskiego i przygotowanie do matematyki (pusty, pełny, mniej, więcej).

 

Czynności praktyczne należą zwykle do zadań, w których dorośli najczęściej wyręczają dzieci. Dzieje się to ponieważ chcemy, by coś zostało zrobione szybko, lub boimi się, że dziecko zrobi bałagan.

 

Lista praktycznych czynności

Prace ręczne:

  • Otwieranie i zamykanie pudełek; Otwieranie i zakręcanie (zamykanie) różnych pokrywek słoika, butelki, itp.; Otwieranie i zamykanie różnego rodzaju drzwi czy szafek;
  • Przesypywanie grochu pomiędzy dwoma dzbankami, przelewanie wody, przelewanie wody przez lejek;
  • Składanie i rozkładanie ubrań;
  • Podnoszenie, przenoszenie i odkładanie delikatnych przedmiotów; tacki z przedmiotem na niej;
  • Przelewanie wody z miseczki do miseczki za pomocą kroplomierza;
  • Podnoszenie, przenoszenie i położenie krzesła; Wysuwanie krzesła z pod stołu, siadanie na nim, wstawanie z niego i wsuwanie go z powrotem pod stół;
  • Używanie nożyczek i przekazywanie nożyczek innej osobie;
  • Obchodzenie się z książką – zabranie jej z półki, otwarcie, przewracanie stron, zamknięcie i zwrócenie na półke;

 

Dbanie o siebie

  • Mycie rąk i twarzy; Szczotkowanie i czesanie włosów; Splatanie włosów;
  • Odpinanie i zapinanie guzików, zamka błyskawicznego, zatrzasków, sprzączki. Wiązanie sznurówek;
  • Czyszczenie butów;
  • Wieszanie i zdejmowanie ubrań z wieszaka;
  • Mówienie „Proszę’ i „Dziękuję’;
  • Wchodzenie i schodzenie po schodach;
  • Witanie przyjaciół i witanie obcych; Zapraszanie gości do stołu;
  • Dbanie o otoczenie
  • Ścieranie kurzu; Zamiatanie podłogi; Zmywanie powierzchni stołu;
  • Polerowanie przedmiotów ze srebra czy miedzi;
  • Nakrywanie do stołu;
  • Ścielenie łóżka;
  • Podlewanie kwiatów
  • Układanie kwiatów w wazonie

 

Choć lista ta jest dosyć długa nie wyczerpuje ona oczywiście możliwych czynności praktycznych, jakie można zaproponować dziecku.

 

 2. Materiał Sensoryczny. Sedno pedagogiki Montessori to kształcenie zmysłów i pomoce do tego celu. Służą wszechstronnemu kształceniu zmysłów oraz pobudzaniu aktywności umysłowej. Są drogą wstępną do poznawania matematyki i języka. Przy pomocy tego materiału można ćwiczyć poszczególne funkcje u dziecka oraz wpływać na poprawę koncentracji. „Dziecko musi najpierw dotknąć, zobaczyć, posmakować, usłyszeć, powąchać, aby wrażenia odnalazły swoje odbicie w mózgu i zostały skojarzone z właściwym pojęciem. Pomoce z tej grupy pozwalają dziecku zmysłami określać ich cechy.” Pomoce sensoryczne mają na celu uwrażliwienie wszystkich zmysłów dziecka, poprzez które poznaje świat. Dzięki nim uczy się rozróżniać i klasyfikować wielkości, poznaje kolory, smaki, zapachy, faktury; sensorycznie poznaje figury i bryły geometryczne, doświadcza początków geometrii. Poznaje pojęcia i nazwy, dzięki którym może później opisywać świat. Pomoce te uczą również logiki i pozwalają doświadczyć uporządkowania. Rozwijają kreatywność. Określony materiał sensoryczny dostarcza wyizolowany bodziec i dotyczy jednego zmysłu. Materiał nie ma nudzić dziecka, ale wyzwalać naturalną energię. Praca przy pomocy materiału sensorycznego prowadzi do rozwoju wrażliwości zmysłów. Szczególną cechą podanego materiału jest:

 

możliwość oddziaływania na każdy ze zmysłów,

 

wyodrębnianie cech każdego przedmiotu,

 

różnicowanie poprzez szeregowanie, zestawianie w pary, stopniowanie, wyszukiwanie

 

 

 

Dla ćwiczeń każdego zmysłu proponuje się materiał o różnych stopniach trudności. Ćwiczenia można (ale nie trzeba) podzielić na:

 

ćwiczenia wzrokowe ( chromatyczne, kształtów i wielkości, grubości i objętości, proporcji i stosunków, kierunków i odległości, orientacji przestrzennej) – materiał to np. czerwone patyki, brązowe schody, różowa wieża, cylindry do osadzania, kolorowe walce, komoda geometryczna, trójkąty konstrukcyjne, dwupoziomowy sześcian, trójpoziomowy sześcian, figury i bryły geometryczne, kolorowe tabliczki;

 

ćwiczenia słuchowe (w zakresie kierunków i odległości, rozpoznawania wydawanych dźwięków, różnicowania ich nasilenia i wysokości) – materiał to np. puszki szmerowe, dzwonki chromatyczne;

 

ćwiczenia zmysłu dotyku i kinestetycznego (rozróżnianie temperatury, kształtów, wielkości, ciężaru, szorstkości) – materiał to np. tabliczki dotykowe, tekstylia, tabliczki wagowe, tajemnicze woreczki, butelki termiczne, butelki naciskowe;

 

ćwiczenia innych zmysłów, np.: powonienia i smaku – materiał to np. pojemniczki smakowe i pojemniczki węchowe.

 

 

 

 3. Materiał Językowy. Poprzez ćwiczenia dnia codziennego i ćwiczenia sensoryczne dziecko doskonali umiejętności potrzebne mu w nauce pisania oraz czytania. Montessori stworzyła szeroki asortyment materiałów do nauki języka, a szczególnie przygotowujący do nauki pisania oraz nauki mowy w związku z konkretnymi działaniami. Pomoce z zakresu edukacji językowej wprowadzają dziecko w świat pisania i czytania wtedy, kiedy jest ono na to gotowe. Dzieci poznają wzrokowo i dotykowo litery. Ćwiczą słuch fonematyczny, aby następnie móc stopniowo uczyć się czytać. Pojawia się także, dzięki konkretnym działaniom, pierwszy kontakt dziecka z gramatyką. Karty językowe tworzone przez nauczycieli pomagają we wzbogacaniu słownika biernego i czynnego dzieci. Dziecko uczy się wodzić ręką wyczuwając kierunek i siłę, trzymać odpowiednio narzędzie pisarskie. Podczas nauki czytania i pisania następuje przygotowanie pośrednie, jak przygotowanie ręki, ćwiczenie koordynacji ruchów, rozróżnianie figur w ćwiczeniach zmysłu wzroku. Od tego przechodzi się do specjalnych ćwiczeń w rozróżnianiu kształtu liter, pisania w liniaturze, układania prostych wyrazów z liter ruchomego alfabetu. Bezpośrednią naukę pisania rozpoczyna się w chwili wprowadzenia liter z szorstkiego papieru. Dziecko może sensorycznie rozpoznawać kształt liter pisanych i uczyć się sposobu kreślenia wodząc palcem po konturze z szorstkiego papieru. Dziecko zapoznaje się z literą zapamiętując ją zarówno wzrokowo, jak i motorycznie, a uczestnicząc w lekcji indywidualnej zapoznaje się z brzmieniem głoski, gdy nauczyciel wypowiada nazwę litery. Dziecko dokonuje kombinacji z literkami, uczy się je wyrażać i zaczyna czytać. Dodatkowo samogłoski są koloru czerwonego, a spółgłoski niebieskiego. Materiał do edukacji językowej wprowadza w gramatykę oraz ortografię. Pomocne są symbole określające część mowy i zdania. Dziecko rozpoczyna pracując na konkretach, operuje symbolami, a następnie poznaje nazwę części mowy lub zdania. Przykłady pomocy to: symbole gramatyczne w pudełku, karty do wielkich opowieści, farma, symbole przestrzenne - części mowy,

 

4. Materiał Matematyczny. Dziecko rozwija pojęcia matematyczne przez swoje własne doświadczenia. Wprowadzeniem jest kontakt z materiałami sensorycznymi, które zapewniają podstawę do pojęć matematycznych oraz uczą koordynacji ruchów, co zapewniają również ćwiczenia dnia codziennego. Natomiast praca z materiałem językowym wprowadza nazewnictwo używane w matematyce. Pomoce z zakresu kształcenia matematycznego ułatwiają dziecku zrozumienia podstaw matematyki poprzez obiektywizację tego co abstrakcyjne. Materiał z zakresu edukacji matematycznej wprowadza dziecko w świat liczb i działań matematycznych. Materiał ten Maria Montessori opracowała według trzech działów: w zakresie liczenia od 0 do 10 (czerwono niebieskie belki numeryczne, cyfry do belek, szorstkie cyfry, wrzeciona, żetony, kolorowe perełki), wprowadzenie do systemu dziesiętnego (złote perełki, tablice Seguina, łańcuch perełek ze strzałkami) oraz do liczenia od 11 do 19 i od 19 do 99 oraz od 100 i dalej ( wąż dodawania, tablica dodawania, wąż odejmowania, tablica mnożenia, tablica dzielenia, labolatorium do dzielenia, kręgle do ułamków, tablica pierwiastków, tablica setki, tablica Pitagorasa).

 

Materiał dydaktyczny łączy ze sobą różne dziedziny matematyczne jak arytmetyka, algebra, geometria zapewniając całościowe kształcenie w tym zakresie.

 

5. Materiał Kosmiczny. Wychowanie dla wszechświata ma pomagać dziecku w rozumienie świata jako całości, elementy są powiązane ze sobą. Te różnorodne zależności natury dziecko powinno poznawać jak najwcześniej. Dział ten obejmuje szereg różnorodnych pomocy związanych z historią, geografią, astronomią, biologią w tym botaniką, zoologią i anatomią. Dzieci zostają wprowadzone w świat natury we wszystkich jej aspektach. Przedmiotem edukacji kosmicznej jest pochodzenie i budowa kontynentów, skały, minerały, ewolucja roślin i zwierząt, pochodzenie człowieka, pierwsze cywilizacje. Poprzez kontakty z naturą, eksperymenty i doświadczenia dziecko uczy się odkrywać fakty związane z różnymi dziedzinami nauki oraz dostrzegać zależności i powiązania między nimi. Stosuje się metodę od widzenia globalnego do szczegółowego. Poprzez różne działania dzieci doprowadzane są do rozumienia tego, że stanowią cząstkę wszechświata. Harmonia z nim jest najlepszym i koniecznym dla osobistego szczęścia i rozwoju stylem życia. Podsumowując edukacja kosmiczna w ujęciu Marii Montessori wypełniona jest materiałami i zajęciami, dzięki którym dzieci mogą:

 

rozwijać i poszerzać swoje zainteresowania otaczającym światem,

 

wzbogacać wiedzę i pogłębiać zrozumienie zjawisk i procesów zachodzących w przyrodzie i w życiu społecznym,

 

zapoznać się z dokonaniami i osiągnięciami ludzkości w dziedzinie cywilizacji i kultury,

 

poznawać wzajemne związki i zależności między różnymi elementami otoczenia,

 

uczyć się oceniania i wartościowania własnych i cudzych działań oraz zjawisk zachodzących w przyrodzie i społeczeństwie,

 

kształtować określone postawy wobec wszystkiego co je otacza, o czym się dowiadują i z czym się stykają,

 

rozwijać poczucie odpowiedzialności za środowisko, w którym żyją oraz gotowość i umiejętność włączania się w kształtowanie otaczającej rzeczywistości poprzez własne działanie.

 

 

 

Jedną z podstawowych pomocy jest globus. Najprostszy to woda niebieska oraz lądy jasnożółte o fakturze drobnoziarnistego papieru ściernego służący do poznania pojęć ląd i woda. W kolejnych kontynenty zaznaczone są różnymi kolorami. Mapy skonstruowane są na zasadzie puzzli, np. kontynenty – mapa świata, puzzlowa mapa Polski, planety Układu Słonecznego, urodzinowe Słońce, czarna wstega, zwierzęta i książka do czarnej wstęgi.

 

Edukacja religijna włączona jest do edukacji dla wszechświata. Dziecko chłonie religijność otoczenia i posiada prostą wiarę. Jego uczestnictwo w codziennej religijności zależy od rodziny i wspólnoty. Wychowanie religijne powinno opierać się na potrzebie bezpieczeństwa, miłości i opieki oraz zaspakajać je. Dziecko doświadcza religie zmysłowo i obrazowo, więc wymaga pomocy materialnych: obrazków, modeli, symboli, a także możliwość konkretnego działania.

 

Lekcje Ciszy są charakterystycznym elementem metody Montessori, pomagają dziecku odnaleźć spokój, ułatwiają skupienie i pozwalają na wyciszenie emocji. Poprzez ćwiczenia ciszy, które za każdym razem odwołują się szczególnie do jednego ze zmysłów wzroku, słuchu, węchu, smaku, dotyku możemy budzić w dziecku postawy słyszenia, widzenia, odczuwania, brania, dawania i otwartości na drugiego człowieka. Ćwiczenia powinny być atrakcyjne tak, by zaciekawić dziecko. Lekcje ciszy to wartościowy element montessoriańskiej pedagogiki, który pomaga dziecku odnaleźć spokój. Kontrola ruchu, ruch medytacyjny i twórcza ekspresja ruchowa, powiązane wzajemnie z uspokojeniem są najlepszym sposobem do powstawania refleksji i możliwością uwewnętrzniania się. Przykłady lekcji ciszy:

 

Chodzenie po elipsie naklejonej lub narysowanej na podłodze:

 

1. Chodzenie stopa za stopą.

 

2. Chodzenie stopa za stopą – koncentrujemy się na trzymaniu rąk przy tułowiu.

 

3. Chodzenie stopa za stopą – ramiona przy tułowiu – koncentrujemy się na trzymaniu prosto głowy. 

 

Podczas tego typu ćwiczeń dziecko może samodzielnie dokonać kontroli swoich błędów: źle wykonane zadanie - dz. traci równowagę wpadając na innych podczas chodzenia po linii lub elipsie, wychodzi stopami poza linię, elipsę. 

 

 

 

Inne propozycje ćwiczeń: 

 

Chodzenie z przedmiotem po linii lub elipsie:

• Z woreczkiem na głowie,

• W kapeluszu na głowie,

• Z apaszką rozłożoną na głowie,

• Z piórkiem w ręku,

• Z piórkiem na tacy – pilnujemy by nie spadło,

• Z łyżką - a na niej kasztan lub piłeczka,

• Z przedmiotem zawieszonym na sznurku ( staramy się by przedmiot się nie poruszał),

• Z dzwoneczkiem – staramy się by nie dzwonił,

• Z zapaloną świecą – pilnujemy by płomień nie zgasł,

• Z naczyniem szklanym wypełnionym do połowy wodą (staramy się by nie wylać wody). 

 

Niektóre ćwiczenia wykonujemy najpierw jedną ręką, drugą, potem oburącz.

 

Inne ćwiczenia to - „Usłysz szept”- Nauczyciel siedzi na dywanie i szepcze możliwie najciszej imiona dzieci. Dziecko, które usłyszało swoje imię, podchodzi bezszelestnie i siada na dywanie w kręgu.

 

Ruletka - Wewnątrz obręczy nauczyciel kładzie piłeczkę golfową i puszcza ją w ruch. Piłka toczy się podobnie jak w ruletce. Dzieci obserwują gdzie zatrzyma się piłka to, które siedzi najbliżej puszcza piłkę ponownie w ruch.

 

Jesienne liście – W szklanym naczyniu znajduje się piasek, obok leżą wysuszone liście. Zadaniem dziecka jest wybranie liścia i włożenie go do naczynia z piaskiem.

 

Dźwięczące kulki - Do szklanej miseczki z rowkowanym dnem wkładamy szklaną kulkę i wprawiamy ją w ruch. Jedno z dzieci porusza miseczką nad uchem sąsiada siedzącego z zamkniętymi oczami, które można otworzyć dopiero, gdy dźwięk ucichnie. Miseczka przekazywana jest kolejnemu dziecku.

 

Pory roku – Dzieci losują z magicznego pudełka różnorodne przedmioty i dopasowują do symbolicznych pór roku w postaci kolorowych części koła.

 

Czarodziejski ogród - Dzieci siedzą w kręgu, każde trzyma w dłoniach apaszkę zwiniętą w kulkę. Na sygnał nauczycielki kolejno powoli otwierają dłonie, w których rozkwitają kolorowe apaszkowe kwiaty.

 

Kropelka - Dzieci siedzą w kręgu, nauczyciel upuszcza kroplę wody na twarz lub dłonie dziecka. Ten, kto poczuje dotknięcie kropli może otworzyć oczy.

 

Zasady obowiązujące w lekcjach ciszy:

• ćwiczenia prowadzimy z jednym dzieckiem lub z całą grupą. 

• Przeznaczone są dla dzieci w każdym wieku przedszkolnym.

• Lekcje ciszy są propozycją zabawy – nie mogą być karą dla dziecka.

• Dobrze jest zaintrygować lekcję ciszy głosem – zapowiedź niespodzianki (przedmioty do ćwiczeń możemy umieścić w kuferku przykrytym apaszką).

• Podczas lekcji ciszy dzieci mogą siedzieć w kręgu na dywanie, na krzesłach, na elipsie. 

 

Ćwiczenia proponowane do przeprowadzenia na lekcjach ciszy są doskonałym momentem na wyciszenie grupy, są relaksujące i dają dzieciom wiele radości i satysfakcji.

 

Marzena Woźniczka

   
Copyright © 2018 Duży Niebieski Dom. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Joomla! jest wolnym oprogramowaniem wydanym na warunkach GNU Powszechnej Licencji Publicznej.